КӨМІР ӨНЕРКӘСІБІН ЦИФРЛАНДЫРУ – ҚАУІПСІЗДІК ПЕН ТИІМДІЛІККЕ БАСТАР ЖОЛ
Үкімет отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов көмір кен орындарындағы жағдайға ерекше тоқталып, саланы жаңғыртудың нақты қажеттігін ашық айтты.
Оның сөзінше, еліміздегі көмір өндірудің басым бөлігі әлі де дәстүрлі әдістерге сүйеніп отыр. Ашық тәсілмен жүргізілетін жұмыстарда ескірген техникалардың қолданылуы өндіріс қарқынына ғана емес, ең бастысы – жұмысшылардың қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіреді. Бұл мәселе бүгінгі таңда тек экономикалық емес, әлеуметтік сипатқа да ие болып отыр.
Көмір өндірісіндегі қауіпсіздік деңгейі көбіне қолданылатын технологиялардың сапасына байланысты. Қазіргі талаптар цифрлық бақылау, автоматтандыру және деректерге негізделген басқару жүйелерін енгізуді міндеттейді. Алайда көптеген кәсіпорындар бұл бағытта артта қалып келеді. Соның салдарынан апаттық жағдайлардың туындау қаупі жоғарылап, еңбек өнімділігі төмендеуде. Бұл өз кезегінде көмір саласының жалпы тиімділігіне әсер етпей қоймайды.
Осыған байланысты Үкімет басшысы Энергетика министрлігіне нақты тапсырма жүктеді. Министрлік көмір өнеркәсібі кәсіпорындарымен бірлесіп, цифрлық технологияларды кеңінен енгізу арқылы өндірістің тиімділігін арттыру және қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге бағытталған кешенді жоспар әзірлеуі тиіс. Бұл жерде жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалану ерекше атап өтілді. Яғни өндірістік процестерді автоматты түрде бақылау, қауіпті жағдайларды алдын ала болжау және техникалардың тозу деңгейін дер кезінде анықтау секілді шешімдер басты назарда болады.
Цифрландыру тек технологиялық жаңарту ғана емес, басқару мәдениетін өзгерту деген сөз. Нақты деректерге сүйенген шешімдер қабылдау, өндірісті онлайн режимде бақылау және адам факторын азайту – қазіргі индустрияның негізгі қағидалары. Бұл тәсіл көмір саласында да толық енгізілуі тиіс. Сонда ғана өндірістік апаттардың саны азайып, жұмысшылардың өмірі мен денсаулығы сенімді қорғалады.
Премьер-министр бұл жұмысты жеделдетуді талап етіп, бір ай ішінде нақты нәтижеге бағытталған жоспар әзірлеуді тапсырды. Жоспар тек қағаз жүзінде қалмай, нақты өндірістік алаңдарда іске асуы тиіс. Ал бұл процесті бақылау және үйлестіру Премьер-министрдің бірінші орынбасары Роман Склярға жүктелді. Бұл – Үкімет деңгейінде мәселенің маңыздылығы жоғары екенін көрсетеді.
Жалпы алғанда, көмір өнеркәсібін цифрландыру – уақыт талабы. Бұл қадам өндірістің тиімділігін арттырып қана қоймай, ең бастысы – адам өмірін сақтауға бағытталған. Егер бұл бастама жүйелі түрде жүзеге асса, Қазақстанның көмір саласы жаңа сапалық деңгейге көтеріліп, халықаралық стандарттарға жақындай түспек.
