ТОҚАЕВ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚҰҚЫҚТЫ ҚОРҒАУДЫҢ МАҢЫЗЫНА ТОҚТАЛДЫ
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Антониу Гутерриштің халықаралық құқықты қорғауға және жаһандық тұрақтылықты нығайтуға қосқан үлесін жоғары бағалайтынын жеткізді.
Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ-ның қазіргі халықаралық қатынастар жүйесіндегі орнына тоқталып, Ұйымды реформалау бастамасының маңызын атап өтті. Оның айтуынша, Бас хатшының бастамасымен қолға алынған өзгерістер Біріккен Ұлттар Ұйымының әмбебап сипатын сақтай отырып, оның тиімділігін арттыруға және нақты нәтижелерге бағытталуына мүмкіндік беруі тиіс. Ал реформалардың табысты жүзеге асуы саяси ерік-жігерге және Ұйымға мүше мемлекеттердің жауапкершілігіне тікелей байланысты.
Президент қазіргі күрделі геосаяси жағдайда халықаралық институттардың тиімділігін арттыру айрықша маңызды екенін атап өтті. Мемлекеттер арасындағы сенімді нығайтып, ортақ мәселелер бойынша келісімге келу үшін көпжақты дипломатияның мүмкіндіктерін барынша пайдалану қажет.
Жиында әлемдік саясаттағы орта державалардың рөліне де ерекше назар аударылды. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, мұндай елдер түрлі геосаяси орталықтар арасындағы диалогты дамытуға және ұжымдық шешімдер әзірлеуге ықпал ете алады. Сондықтан олардың ұстанымдары мен бастамалары жаһандық басқару тетіктерінде барынша ескерілуге тиіс.
– Мұндай елдер түрлі орталықтар арасындағы диалогқа және ұжымдық шешімдер әзірлеуге ықпал ете алады. Олардың ұстанымдары мен бастамалары жаһандық басқару тетіктерінде барынша ескерілуге тиіс. Қазақстан бұл үдеріске белсене атсалысуға дайын, – деді Мемлекет басшысы.
Президент превентивті дипломатияны күшейтудің маңызын да атап өтті. Оның сөзінше, қақтығыстардың алдын алу және туындаған дауларды бейбіт жолмен шешу халықаралық тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды тетіктерінің бірі. Сондықтан БҰҰ-ны институционалдық тұрғыдан жаңғырту үдерісі превентивті дипломатияны дамыту шараларымен қатар жүруі қажет.
– Превентивті дипломатияны нығайтпай, Біріккен Ұлттар Ұйымын институттық тұрғыдан жаңғырту мүмкін емес. Қақтығыстардың алдын алу және дау-дамайды бейбіт жолмен реттеу мәдениетін қалыптастыру үшін ұжымдық күш-жігер керек, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Осы бағытта Қазақстан халықаралық дауларды бейбіт жолмен реттеу және медиация институтын дамытуға мән беріп келеді. Президенттің айтуынша, осы ұстанымға сәйкес Қазақстан биыл шілде айында Қытай Халық Республикасының бастамасын қолдап, Медиация жөніндегі халықаралық ұйым құру туралы конвенцияға мүше болды.
Мемлекет басшысы жаһандық тұрақтылыққа ықпал ететін жаңа технологиялар мәселесіне де тоқталды. Оның айтуынша, қазіргі кезеңде жасанды интеллектіні дамытуға байланысты жауапкершіліктің маңызы артып келеді. Жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін адамзат игілігіне пайдалану үшін халықаралық деңгейде ортақ әрі әмбебап ережелер қалыптастыру қажет.
– Жасанды интеллектінің жасампаз әлеуетін ашатын, оның бақылаусыз қолданысына жол бермейтін және цифрлық алшақтықты қысқартатын әмбебап ережелер қажет, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның цифрлық технологияларды дамыту және халықаралық ынтымақтастықты күшейту бағытындағы бастамаларына да тоқталды. Оның айтуынша, Қазақстанның бастамасымен Алматыда БҰҰ Азия-Тынық мұхиты елдеріне арналған экономикалық және әлеуметтік комиссиясының Азия-Тынық мұхиты цифрлық шешімдер орталығы құрылады.
Жаңа орталық дамушы елдерге цифрлық технологиялар саласындағы озық тәжірибелерді кеңінен таратуға және олардың заманауи цифрлық шешімдерге қолжетімділігін арттыруға ықпал етпек.
– Орталық, ең алдымен, дамушы елдердің игілігі үшін озық тәжірибелерді кеңінен таратуға септігін тигізеді, – деді Мемлекет басшысы.
Осылайша, Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық құқықты сақтау, БҰҰ-ны реформалау, превентивті дипломатияны күшейту және жасанды интеллектіні жауапты дамыту мәселелерін жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылықтың маңызды бағыттары ретінде атап өтті. Президент қазіргі күрделі кезеңде мемлекеттер арасындағы диалогты күшейтіп, өзара сенімді қалпына келтіру және ортақ сын-қатерлерге бірлесіп жауап беру қажеттігін жеткізді.
