КЕНТАУДА ЖАСТАР «ҚАНТСЫЗ ӨМІР» ЧЕЛЛЕНДЖІ АРҚЫЛЫ САЛАУАТТЫ ӨМІРДІ НАСИХАТТАДЫ

Бұл шара Кентау қалалық емханасына қарасты «Алау» жастар денсаулық орталығының салауатты өмір салтын қалыптастыру дәрігері Хабибуллаева Юлдуз Мирзособировна мен қала мектептерінің оқушыларының бірлескен қатысуымен жүзеге асырылды. Бастаманың негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастыру, қантты шамадан тыс тұтынудың зияны туралы кеңінен түсіндіру және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау дағдысын ерте жастан қалыптастыру. Қазіргі таңда әлемдік деңгейде де, елімізде де балалар мен жастар арасында тәтті сусындар мен жоғары қантты өнімдерді шамадан тыс қолдану мәселесі өзекті болып отырғандықтан, мұндай профилактикалық акциялардың маңызы артып отыр. Челлендж тек ақпараттық сипатта емес, нақты әрекетке бағытталған форматта өтіп, жастардың өз таңдауы арқылы денсаулыққа қатысты ұстанымын көрсетуіне мүмкіндік берді.

Челлендж барысында мектеп оқушылары белсенді түрде қатысып, өз ойларын ашық білдірді және қанттың адам ағзасына тигізетін кері әсері туралы ақпаратпен бөлісті. Жасөспірімдер артық қант тұтыну семіздікке, қант диабетіне, тіс жегісіне, зат алмасу бұзылыстарына және жалпы иммундық жүйенің әлсіреуіне әкелуі мүмкін екенін атап өтті. Сонымен қатар олар газдалған және тәтті сусындардың орнына таза су, табиғи шырындар және пайдалы тағамдарды таңдау қажеттігін ерекше айтты. Бұл тек сөз жүзіндегі пікір емес, оқушылардың күнделікті өмірінде жасайтын нақты таңдауларымен де көрініс тапты. Челлендж барысында балалар өз тәжірибелерімен бөлісіп, тәтті сусындарды азайтқаннан кейін өздерін жеңіл сезінетінін, зейінінің артқанын және физикалық белсенділігінің жақсарғанын жеткізді. Мұндай нақты мысалдар акцияның әсерін күшейтіп, өзге оқушыларға да мотивациялық ықпал етті.

Акцияның маңызды бөлігі ретінде оқушылар қоғамға бағытталған ортақ үндеу жасады. Олар «Бұл челленджді әрбір қазақстандыққа жолдаймыз!» деген ұран арқылы тек өз мектебі немесе қаласы емес, бүкіл қоғамды салауатты өмір салтына шақырды. Бұл үндеу әлеуметтік желілерде де таралып, басқа өңірлердегі жастардың қызығушылығын тудырды. Жастардың белсенділігі олардың тек ақпарат алушы емес, қоғамға әсер етуші тұлға ретінде қалыптасып келе жатқанын көрсетті. Осындай бастамалар арқылы жас буын өз ортасында өзгеріс жасауға қабілетті екенін іс жүзінде дәлелдеп, денсаулық мәдениетін қалыптастыруда маңызды рөл атқара алатынын көрсетті. Бұл – профилактикалық жұмыстың тек дәрігерлердің ғана емес, жастардың өз бастамасымен де дамуы мүмкін екенін айқындайтын маңызды тәжірибе.

Челлендж аясында дәрігерлер тарапынан кең көлемді түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Мамандар қанттың ағзаға әсерін ғылыми тұрғыдан түсіндіріп, артық қанттың бауыр, жүрек-қан тамыр жүйесі және гормоналды тепе-теңдікке тигізетін зиянын нақты деректермен баяндады. Сонымен қатар балаларға күнделікті рационды дұрыс жоспарлау, таңғы асты өткізбеу, табиғи өнімдерді таңдау және су ішу режимін сақтау бойынша практикалық кеңестер берілді. Дәрігерлер әсіресе мектеп жасындағы балалар үшін дұрыс тамақтанудың оқу үлгеріміне, есте сақтау қабілетіне және жалпы психологиялық жағдайға тікелей әсер ететінін ерекше атап өтті. Бұл ақпарат оқушылардың денсаулық пен білім сапасы арасындағы байланысты тереңірек түсінуіне мүмкіндік берді.

Кентау қаласында өткен бұл бастама жастардың денсаулық мәдениетін қалыптастыруда маңызды қадам болды. Оқушылардың белсенділігі, олардың ашық пікір айтуы және өз таңдауларын саналы түрде көрсетуі шараның жоғары деңгейде өткенін дәлелдеді. Мұндай жобалар бір реттік акция ретінде ғана емес, ұзақ мерзімді тәрбиелік процесс ретінде қарастырылғанда ғана тиімді нәтиже береді. Себебі дәл осы жас кезеңде адамның өмір салты мен әдеттері қалыптасады, ал дұрыс бағыт беру болашақ дені сау ұрпақтың негізін қалайды. Сондықтан мұндай бастамалар білім беру мен денсаулық сақтау саласының ортақ жұмысының маңызды бөлігі болып табылады.

Мұндай әлеуметтік-маңызды бастамалар мектеп пен медицина саласының өзара байланысын күшейтетін тиімді құралға айналып отыр. Кентауда өткен «Қантсыз өмір» челленджі барысында педагогтар, дәрігерлер және оқушылар бір мақсатқа бірігіп, денсаулық құндылығын алдыңғы орынға шығарды. Бұл тәжірибе жастардың тек білім алып қана қоймай, қоғамдық пікір қалыптастыру процесіне де қатыса алатынын көрсетті. Сонымен қатар осындай жобалар оқушылардың әлеуметтік белсенділігін арттырып, олардың жауапкершілік сезімін күшейтеді. Жастардың өз денсаулығына бейжай қарамай, саналы таңдау жасауы – болашақ қоғамның денсаулық деңгейіне тікелей әсер ететін маңызды фактор.

Алдағы уақытта «Алау» жастар денсаулық орталығы мұндай челлендждерді тұрақты түрде жалғастыруды жоспарлап отыр. Қазіргі таңда жастар арасында дұрыс тамақтанбау, зиянды өнімдерді шамадан тыс тұтыну және қозғалыс аздығы сияқты мәселелер өзекті болып отыр. Осыған байланысты профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізу, оларды тек бір реттік шара емес, үздіксіз білім беру процесінің бір бөлігіне айналдыру маңызды. Мамандардың пікірінше, осындай бастамалар арқылы жастардың денсаулыққа деген көзқарасы өзгеріп, олар саналы өмір салтын таңдауға бейімделеді. Болашақта бұл тәжірибе кеңейіп, басқа қалалар мен аудандарда да енгізілсе, оның әлеуметтік және медициналық әсері одан әрі арта түсетіні анық.