ТҮРКІСТАНДА ЖАҢА СӘУЛЕТТІК ЖОБАЛАР ҚАЛАНЫҢ ТУРИСТІК ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӘЛЕУЕТІН АРТТЫРУҒА БАҒЫТТАЛҒАН

Президенттің тарихи қалаларды дамыту, олардың туристік әлеуетін арттыру және халық үшін жайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру жөніндегі тапсырмалары аясында өңірде көптеген инфрақұрылымдық жобалар іске асырылып жатыр. Әсіресе облыс орталығы – Түркістан қаласында қоғамдық кеңістіктерді көбейту, инженерлік желілерді жаңарту, туристік нысандар салу, тарихи орындарды жаңғырту және жаңа сәулеттік шешімдерді енгізу бағытындағы жұмыстар қарқынды жүзеге асуда. Бүгінде қала тек рухани орталық ретінде ғана емес, халықаралық деңгейдегі туристік, мәдени және инвестициялық орталыққа айналу жолында дамып келеді. Мұндай мақсатқа қол жеткізу үшін әрбір құрылыс жобасының сапасы, сәулеттік үйлесімі, инфрақұрылымдық мүмкіндігі және тұрғындар мен туристерге беретін тиімділігі алдын ала жан-жақты сараланады. Себебі қазіргі заманғы қала құрылысы тек жаңа ғимарат салумен шектелмейді. Ол қоғамдық кеңістіктердің қолайлылығын, көлік қатынасының тиімділігін, көгалдандыру деңгейін, қауіпсіздікті, экологиялық талаптарды және тарихи келбетті сақтауды қатар қамтитын кешенді үдеріс болып саналады. Сондықтан Түркістанда жүзеге асырылатын барлық жаңа бастамалар өңірдің ұзақ мерзімді даму стратегиясымен тығыз байланыста қарастырылып келеді.

Осы мақсатта Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өңірде салынатын жаңа ғимараттар мен қоғамдық кеңістіктердің сәулеттік келбетін талқылауға арналған кезекті мәжіліс өтті. Жиында Келес ауданында және Түркістан қаласында жүзеге асырылуы жоспарланған бірқатар ірі жобалар таныстырылып, олардың сәулеттік тұжырымдамалары, функционалдық мүмкіндіктері және болашақтағы әлеуметтік-экономикалық әсері кеңінен талқыланды. Мұндай кездесулердің басты ерекшелігі – құрылыс басталғаннан кейін емес, жобалау кезеңінде ұйымдастырылуы. Бұл ұсынылған жобаларды уақытылы жетілдіруге, мамандардың пікірін ескеруге және болашақта туындауы мүмкін мәселелердің алдын алуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге сәулетшілердің, қала құрылысы саласы мамандарының және жауапты басқарма өкілдерінің бірлесіп жұмыс істеуі әрбір жобаның қаланың бас жоспарына сәйкес келуін қамтамасыз етеді. Нәтижесінде жаңа нысандар қаланың сәулеттік келбетін толықтырып қана қоймай, оның әлеуметтік және экономикалық дамуына нақты үлес қосатын тиімді жобаларға айналады.

Мәжіліс барысында жеті сәулеттік жоба таныстырылып, жас сәулетшілер өздерінің тың идеялары мен заманауи көзқарастарын ұсынды. Бұл бастама өңірдегі шығармашыл жастардың әлеуетін пайдаланып, сәулет саласына жаңа серпін беруге бағытталған маңызды қадамдардың бірі саналады. Қазіргі урбанистикада сәулеттік нысандардың сыртқы көрінісімен қатар олардың адамдар үшін қаншалықты қолайлы екеніне ерекше назар аударылады. Осыған байланысты ұсынылған жобаларда қоғамдық кеңістіктердің қолжетімділігі, жаяу жүргіншілерге қолайлы орта қалыптастыру, жасыл аймақтарды көбейту, көлік қозғалысын тиімді ұйымдастыру және тарихи ортаның ерекшелігін сақтау мәселелері басты назарға алынған. Сонымен бірге жаңа жобалардың инвестициялық тартымдылығын арттыру, кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беру және туристердің қалада ұзақ уақыт болуына жағдай жасау бағытындағы ұсыныстар да қарастырылды. Мұндай тәсілдер Түркістанның халықаралық туристік орталық ретінде қалыптасуына ықпал етіп қана қоймай, қаланың тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуына да негіз қалайды.

Өңір басшысы Нұралхан Көшеров ұсынылған әрбір жобаға жеке тоқталып, олардың сапасына, сәулеттік талаптарға сәйкестігіне және тарихи қаланың ерекшелігімен үйлесуіне ерекше назар аударды. Ол жауапты басқармалар мен жобалаушыларға барлық ұсыныстарды мұқият зерделеп, құрылыс барысында ұлттық сәулет элементтері мен заманауи урбанистикалық шешімдерді тиімді үйлестіру қажеттігін тапсырды. Сонымен қатар жаңа жобалар тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға, туристерге қолайлы орта қалыптастыруға және инвестициялық белсенділікті арттыруға нақты әсер етуі тиіс екені айтылды. Әкім әрбір бастаманың ұзақ мерзімді тиімділігіне басымдық беріп, құрылыстың сапасы, инженерлік инфрақұрылымның сенімділігі, көгалдандыру, қоғамдық қауіпсіздік және сәулеттік эстетика талаптарының толық сақталуын қамтамасыз етуді жүктеді. Осындай кешенді көзқарас Түркістанды халықаралық талаптарға сай дамыған, тарихи мұрасы сақталған әрі заманауи инфрақұрылымы қалыптасқан қала ретінде дамытуға мүмкіндік береді.

Екінші бөлімде Түркістан қаласының туристік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған нақты жобалар кеңінен қаралды. Жиын барысында қаладағы базар аумағын жаңғырту, «KÖNE ARBAT» туристік кеңістігін жетілдіру, туристік маршруттарды жаңарту және қоғамдық кеңістіктердің тартымдылығын арттыру жөніндегі ұсыныстар таныстырылды. Бұл бастамалардың барлығы өзара байланысты кешенді жоба ретінде қарастырылып отыр. Негізгі мақсат – туристердің қалада өткізетін уақытын ұзартып, олардың көбірек нысанды аралауына мүмкіндік жасау. Сарапшылардың айтуынша, туристің қалада өткізетін әрбір қосымша сағаты қонақүй, қоғамдық тамақтану, сауда, көлік және ойын-сауық салаларының табысына тікелей әсер етеді. Сондықтан жаңа жобалар тек көрікті орындардың санын көбейтуді емес, туристердің қозғалысын тиімді ұйымдастырып, сервистің сапасын жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Мұндай тәсіл Түркістанның халықаралық туристік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттырып, өңір экономикасының негізгі драйверлерінің бірі саналатын туризмнің тұрақты дамуына ықпал етеді.

Жиында көтерілген маңызды ұсыныстардың бірі – Түркістан қаласындағы базар аумағын жаңаша форматта дамыту болды. Жобаға сәйкес, бұл аумақ алдағы уақытта тек сауда орны ретінде ғана емес, туристер міндетті түрде аялдайтын мәдени әрі туристік кеңістікке айналуы тиіс. Мұнда ұлттық қолөнер бұйымдарын сату орындарын көбейту, демалыс аймақтарын ұйымдастыру, навигациялық жүйелерді жетілдіру, ақпараттық стендтер орнату және туристерге арналған жаңа сервистерді енгізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар ұлттық тағамдар, кәдесый өнімдері мен жергілікті кәсіпкерлердің өнімдерін бір жерде ұсыну арқылы туристердің қызығушылығын арттыру көзделуде. Мұндай тәсіл шағын және орта бизнестің дамуына тың серпін беріп, базардың экономикалық әлеуетін арттырады. Әлемнің көптеген тарихи қалаларында дәл осындай сауда орындары туристер ең көп баратын орындардың қатарында. Сондықтан Түркістандағы базар аумағын жаңғырту өңірдің туристік индустриясына жаңа серпін беретін маңызды бастама ретінде бағалануда.

Жиын барысында «KÖNE ARBAT» туристік кеңістігінің сәулеттік келбетін жаңғыртуға қатысты ұсыныстар да егжей-тегжейлі қаралды. Сонымен бірге қаланың туристік және ландшафтық тартымдылығын арттыру мақсатында өрік бағын орналастыру мәселесі көтерілді. Жасыл желек пен ұлттық табиғи ерекшелікті үйлестіретін мұндай бастама қоғамдық кеңістіктердің эстетикалық келбетін жақсартып қана қоймай, қала экологиясына да оң әсер етеді. Бұдан бөлек, туристік маршруттар жүйесін жетілдіру, саяхатшы паспорты мен арнайы маршруттар картасын әзірлеу мәселелері талқыланды. Бұл туристерге қажетті ақпаратты оңай алуға, көрікті орындарды тиімді жоспармен аралауға және қаланың тарихи-мәдени мұрасымен жан-жақты танысуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар туристерге қызмет көрсететін электрокарлардың қозғалыс бағытын жаңарту арқылы негізгі туристік нысандарды бір жүйеге біріктіру ұсынылды. Мұндай шешімдер туристердің қала ішінде еркін қозғалуына жағдай жасап, қызмет көрсету сапасын айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.

Ұсынылған бастамалардың барлығы Түркістанның туристік индустриясын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған. Қазіргі таңда халықаралық тәжірибеде туристік инфрақұрылым тек тарихи ескерткіштермен өлшенбейді. Қонақтар үшін ыңғайлы қоғамдық кеңістіктердің, сапалы сервистің, заманауи навигацияның және қолжетімді көлік жүйесінің болуы негізгі талаптардың біріне айналған. Осы тұрғыдан алғанда Түркістанда қаралған жобалар қаланың туристік әлеуетін кешенді түрде дамытуға мүмкіндік береді. Олар туристердің сапарын барынша қолайлы етіп қана қоймай, кәсіпкерліктің дамуына, жаңа инвестициялардың тартылуына және қызмет көрсету саласының кеңеюіне жағдай жасайды. Нәтижесінде туризм арқылы өңір экономикасының өсімі жеделдеп, Түркістанның халықаралық деңгейдегі туристік орталық ретіндегі позициясы одан әрі нығая түседі.

Мәжілістің қорытынды бөлімінде Түркістан қаласының Әкімшілік-іскерлік орталығы аумағында жүзеге асырылып жатқан құрылыс жобаларының орындалу барысы қаралды. Жауапты басқармалар өңір басшысына нысандардың дайындық деңгейі, құрылыс қарқыны және алдағы кезеңде атқарылатын жұмыстар жөнінде баяндама жасады. Сонымен қатар Түркі елдерінің орталығын салу жобасының тұжырымдамасы таныстырылып, оның сәулеттік ерекшеліктері мен функционалдық мүмкіндіктері талқыланды. Бұл жоба Түркістанның тек Қазақстанның ғана емес, күллі түркі әлемінің мәдени және рухани байланыстарын нығайтатын маңызды орталықтардың біріне айналуына негіз қалауы тиіс. Сондықтан оның сәулеттік шешімдері ұлттық құндылықтарды, тарихи ерекшелікті және заманауи архитектуралық үрдістерді үйлестіре отырып әзірленуі қажет екені атап өтілді. Өңір басшысы жобаның әрбір кезеңіне жауапкершілікпен қарап, сапалы әрі ұзақ жылдар бойы тиімді пайдаланылатын нысан салуға басымдық беруді тапсырды.

Жиын барысында Тәуке хан даңғылын қайта жаңғырту және абаттандыру жұмыстары да кеңінен талқыланды. Аталған көше Түркістанның негізгі көлік және туристік бағыттарының бірі болғандықтан, оның сәулеттік келбеті мен инженерлік инфрақұрылымына ерекше көңіл бөлінуде. Ұсыныстарға сәйкес жаяу жүргіншілерге арналған кең әрі қауіпсіз жолдар салу, көгалдандыру көлемін ұлғайту, көше жарығын жаңарту, демалыс орындарын көбейту және қолданыстағы ғимараттардың қасбеттерін біріздендіру жоспарланып отыр. Сонымен қатар туристердің қала ішінде еркін қозғалуына мүмкіндік беретін навигациялық жүйелерді жетілдіру мәселесі көтерілді. Мұндай жұмыстар қала тұрғындары үшін де, туристер үшін де қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік береді. Урбанистикалық тұрғыдан мұндай өзгерістер қоғамдық кеңістіктердің сапасын арттырып, қаланың жалпы эстетикалық келбетін жаңа деңгейге көтеруге ықпал етеді.

Өңір басшысы жиын барысында ұсынылған жобалардың барлығы тек құрылыс нысандары ретінде емес, Түркістанның ұзақ мерзімді даму стратегиясының маңызды бөлігі екенін атап өтті. Сондықтан әрбір бастама қаланың туристік әлеуетін күшейтіп, инвестициялық тартымдылығын арттырып, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға нақты әсер етуі тиіс. Осыған байланысты жауапты басқармаларға жобаларды іске асыру барысында құрылыс сапасын, сәулеттік талаптарды және белгіленген мерзімдерді қатаң сақтауды тапсырды. Сонымен бірге барлық нысандардың тарихи қаланың келбетімен үйлесуі, ұлттық сәулет элементтерінің сақталуы және заманауи технологиялардың тиімді қолданылуы басты назарда болуы қажеттігі айтылды. Мұндай талаптар Түркістанның өзіндік тарихи ерекшелігін жоғалтпай, халықаралық деңгейдегі заманауи туристік орталық ретінде қалыптасуына мүмкіндік береді.