БАЛАЛАР АУРУХАНАСЫНДА ЖЫЛЖЫМАЛЫ КІТАПХАНАНЫҢ АШЫЛУЫ – РУХАНИ-МӘДЕНИ ДАМУҒА БАСТАЙТЫН МАҢЫЗДЫ ҚАДАМ
Балалар ауруханасында өткен жылжымалы кітапхананың ашылу салтанаты – денсаулық сақтау мен рухани-мәдени дамуды ұштастырған ерекше маңызға ие бастамалардың бірі ретінде бағаланады.
Фараб кітапханасы тарапынан ұйымдастырылған бұл жоба тек формалды мәдени іс-шара деңгейінде қалып қоймай, мазмұны мен мағынасы жағынан балалардың ішкі әлеміне тікелей әсер ететін әлеуметтік маңызы жоғары бастамаға айналып отыр. Қазіргі таңда медицина тек ауруды емдеумен шектелмей, науқастың жалпы психоэмоционалдық жағдайын жақсартуға бағытталған кешенді тәсілдерді қажет етеді. Әсіресе балалар медицинасы саласында бұл бағыттың маңызы зор. Себебі баланың көңіл күйі, ішкі тыныштығы және эмоционалдық тұрақтылығы оның сауығу үдерісіне тікелей әсер етеді. Осы тұрғыдан алғанда, аурухана қабырғасында кітапхана ашу – баланың жан дүниесіне әсер ететін, оның ой-санасын дамытуға ықпал ететін және ем қабылдау процесін жеңілдететін тиімді құралдардың бірі.
Аурухана жағдайында ұзақ уақыт болу, ем қабылдау, белгісіздік пен қорқыныш сезімі балалар үшін белгілі бір деңгейде психологиялық қысым тудыратыны белгілі. Көп жағдайда балалар үйреншікті ортасынан алыстап, өздерін жайсыз сезінеді, бұл олардың көңіл күйіне ғана емес, жалпы сауығу динамикасына да кері әсер етуі мүмкін. Осындай сәттерде кітап – баланың назарын басқа арнаға бұрып, оның қиялын дамытатын, ішкі әлемін байытатын маңызды құралға айналады. Жылжымалы кітапхана арқылы ұсынылған әдебиеттер балаларды ертегілер әлеміне жетелеп, қызықты оқиғалармен таныстырып, олардың уақытты тиімді әрі мазмұнды өткізуіне мүмкіндік береді. Бұл тек уақыт өткізу ғана емес, баланың эмоционалдық күйін тұрақтандырып, оған жағымды әсер сыйлайтын терапиялық тәсіл ретінде де қарастырылады.
Жобаның тағы бір маңызды қыры – балалар арасында кітап оқу мәдениетін қалыптастыру және оны дамыту. Қазіргі цифрлық технологиялар дәуірінде балалардың бос уақыты көбіне смартфондар мен түрлі гаджеттерге тәуелді болып бара жатқаны белгілі. Бұл өз кезегінде олардың кітапқа деген қызығушылығын төмендетіп, ойлау жүйесіне де әсер етуі мүмкін. Ал осындай жылжымалы кітапхана жобалары балаларды қайтадан кітаппен табыстырып, олардың оқу дағдысын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе аурухана жағдайында ұсынылған кітаптар баланың назарын экраннан кітапқа аударып, оның ойлау қабілетін, қиялын және тіл байлығын дамытуға оң әсер етеді. Бұл ұзақ мерзімді перспективада білімге деген қызығушылықтың артуына ықпал ететін маңызды факторлардың бірі.
Сонымен қатар бұл бастама балалардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру мәселесін жүйелі түрде шешуге мүмкіндік береді. Ауруханадағы күн тәртібі белгілі бір шектеулерге негізделгендіктен, балалардың бос уақыты көбіне дұрыс бағытталмай қалуы мүмкін. Осындай жағдайда жылжымалы кітапхана олардың уақытын мазмұнды өткізуге жағдай жасап, пайдалы дағды қалыптастырады. Кітап оқу арқылы балалар тек ақпарат алып қана қоймай, өз ойларын қалыптастырып, шығармашылық қабілеттерін дамытады. Бұл олардың тұлғалық дамуына оң әсерін тигізеді және болашақта білім алуға деген ынтасын арттырады.
Жылжымалы кітапхана қорындағы әдебиеттердің мазмұны да ерекше маңызға ие. Балалардың жас ерекшелігіне, психологиялық қабылдау деңгейіне және қызығушылықтарына сәйкес іріктелген кітаптар олардың танымдық қабілеттерін дамытуға бағытталған. Ертегілер, шытырман оқиғалар, ғылыми-танымдық басылымдар – барлығы да баланың ой-өрісін кеңейтіп, қиялын байытады. Сонымен қатар мұндай әдебиеттер баланың логикалық ойлауын дамытуға, сөздік қорын арттыруға және зейінін тұрақтандыруға ықпал етеді. Бұл тек мәдени жоба ғана емес, сонымен қатар білім беру элементтері қамтылған кешенді бастама екенін көрсетеді.
Аталған шараның тағы бір маңызды қыры – оның ата-аналар мен медицина қызметкерлеріне тигізетін оң әсері. Баласының көңілді әрі алаңсыз отырғанын көрген ата-ана да психологиялық тұрғыдан тынышталады. Бұл жалпы отбасы ішіндегі эмоционалдық ахуалға оң әсер етеді. Ал медицина қызметкерлері үшін мұндай жобалар пациенттермен жұмыс істеуді жеңілдетіп, олардың сенімін арттыруға мүмкіндік береді. Себебі бала өзін жайлы сезінген ортада емдеу процесі де әлдеқайда тиімді өтеді. Осылайша, жылжымалы кітапхана тек балаларға ғана емес, жалпы аурухана ішіндегі атмосфераны жақсартуға ықпал ететін факторға айналады.
Жалпы алғанда, балалар ауруханасында ашылған жылжымалы кітапхана – қоғамдағы гуманистік құндылықтарды нығайтатын, денсаулық сақтау мен мәдениеттің өзара байланысын көрсететін маңызды бастама. Бұл жоба арқылы балалардың рухани дамуына жағдай жасалып, олардың білімге деген қызығушылығы артады, ал бұл өз кезегінде елдің интеллектуалдық әлеуетін қалыптастыруға ықпал етеді. Осындай бастамалардың кеңінен таралуы – тек медициналық емес, әлеуметтік тұрғыдан да маңызды қадам.
Алдағы уақытта мұндай жобалардың ауқымы кеңейіп, өзге де медициналық мекемелерде жүзеге асырылуы аса маңызды. Себебі бұл тәжірибе өзінің тиімділігін дәлелдеп отыр. Балалардың жан дүниесіне әсер ететін, олардың ой-санасын дамытатын және өмірге деген көзқарасын қалыптастыратын мұндай игі шаралар әрдайым қолдауға лайық. Жылжымалы кітапхана – бұл тек кітаптар жиынтығы емес, ол – үміттің, білімнің және рухани дамудың нақты көрінісі.
