ЖОЛ-КӨЛІК АПАТЫНАН КЕЙІН АУЫР ЖАРАҚАТ АЛҒАН НАУҚАСҚА 6 КҮРДЕЛІ ОПЕРАЦИЯ ЖАСАЛЫП, ӨМІРІ САҚТАЛДЫ

Оқиға орнына жедел жәрдем бригадасы жедел жетіп, науқастың өмірлік көрсеткіштерін тұрақтандыруға бағытталған алғашқы реанимациялық шараларды жүргізді. Жағдайдың аса ауырлығына байланысты және бірнеше анатомиялық аймақтың бір мезетте зақымдануына орай, дәрігерлер науқасты облыстық деңгейдегі мамандандырылған мекемеге шұғыл жеткізу туралы шешім қабылдады. Осы мақсатта санитарлық авиация қызметі іске қосылып, науқас Облыстық клиникалық аурухананың травматология және ортопедия бөліміне жедел эвакуацияланды. Мұндай жағдайларда уақыт факторы шешуші рөл атқарады, себебі ауыр жарақаттар кезінде алғашқы сағаттар «алтын уақыт» деп есептеледі.

Алғашқы клиникалық тексеру барысында науқасқа ауыр аралас политравма диагнозы қойылды. Жарақаттар кешені өте күрделі болды және өмірге тікелей қауіп төндірді. Жабық бас-ми жарақаты және мидың шайқалуы тіркелді, бұл орталық жүйке жүйесінің зақымдануын көрсетеді. Сонымен қатар тірек-қимыл жүйесі бойынша бірнеше ауыр жарақат анықталды: сол жақ иық сүйегінің шығуы, хирургиялық мойын бөлігінің сынуы, иық сүйегінің төменгі үштен бір бөлігінің ашық сынуы, сол жақ білектің ортаңғы бөлігінің сынуы, сол жақ сан сүйегінің мойнының ұсақталған жабық сынуы және оң жамбас сүйегінің күрделі ұсақталған сынуы. Бұған қоса, ауыр травматикалық шок дамып, қан айналым жүйесінде күрделі бұзылыстар байқалды. Мұндай клиникалық жағдайлар көпсалалы және кезең-кезеңімен жүргізілетін хирургиялық емді талап етеді.

Облыстық клиникалық аурухананың травматология және ортопедия бөлімінде науқасқа жоғары деңгейлі мамандардан құралған мультидисциплинарлық команда көмек көрсетті. Команда құрамында травматологтар, нейрохирургтар, анестезиолог-реаниматологтар және реабилитологтар бірлесіп жұмыс істеді. Емдеу тактикасы халықаралық клиникалық хаттамаларға сәйкес жоспарланып, пациенттің жағдайына қарай кезең-кезеңімен түзетіліп отырды. Жалпы алғанда, науқасқа 6 күрделі хирургиялық операция жасалды. Операциялар барысында сүйек сынықтарын анатомиялық дұрыс қалпына келтіру, металлостеосинтез әдістерін қолдану, зақымданған тіндерді қалпына келтіру және ішкі қан кетуді тоқтату шаралары жүзеге асырылды. Әрбір операциядан кейін пациент реанимациялық бақылауда болып, өмірлік маңызды функциялары тұрақты мониторингте ұсталды.

Емдеу процесі тек хирургиялық араласумен шектелмей, кешенді интенсивті терапиямен толықтырылды. Науқасқа қан айналымын тұрақтандыру, сұйықтық балансын қалпына келтіру, инфекциялық асқынулардың алдын алу және ауырсынуды бақылау бойынша ем-шаралар жүргізілді. Сонымен қатар, тромбоздың алдын алу мақсатында арнайы антикоагулянттық терапия қолданылды. Ерте кезеңнен бастап пассивті оңалту элементтері енгізіліп, буындардың қозғалыс функциясын сақтауға бағытталған шаралар жүргізілді. Бұл ұзақ мерзімді асқынулардың алдын алуға мүмкіндік берді.

Науқастың жағдайы емнің алғашқы күндерінде өте ауыр болғанымен, дәрігерлердің үйлесімді және жедел әрекеттерінің арқасында біртіндеп тұрақтана бастады. Реанимация бөлімінде тәулік бойы бақылау жүргізіліп, зертханалық және аспаптық көрсеткіштер динамикасы тұрақты қадағаланды. Инфекциялық асқынулардың алдын алу мақсатында кең спектрлі антибиотикотерапия тағайындалып, жарақат аймақтарының жағдайы үнемі бақылауда болды. Сонымен қатар, гемодинамикалық көрсеткіштерді тұрақтандыру үшін вазоактивті препараттар қолданылды.

Түркістан облысында ауыр жарақат алған науқастарға көрсетілетін шұғыл травматологиялық көмекті дамыту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Өңірлік деңгейде санитарлық авиация қызметі жолға қойылып, шалғай аудандардан ауыр жағдайдағы науқастарды облыстық клиникалық орталықтарға жеткізу жылдамдығы артқан. Ордабасы аудандық ауруханасы мен облыстық орталық арасындағы өзара әрекеттестік алгоритмі жетілдіріліп, шұғыл жағдайларда қабылдау және тасымалдау тәртібі нақты регламенттелген. Сонымен қатар, аудандық деңгейдегі дәрігерлер үшін шұғыл травматология, реанимация және алғашқы көмек көрсету бойынша тұрақты оқыту семинарлары өткізіліп келеді. Бұл шаралар өңірде жарақаттан кейінгі өлім-жітімді азайтуға және науқастардың өмірін сақтап қалу көрсеткішін арттыруға бағытталған.

Қазіргі таңда науқастың жағдайы тұрақты, өміріне қауіп жоқ. Ол ауруханадан шығарылып, амбулаториялық бақылауға алынған. Дәрігерлердің айтуынша, мұндай ауыр көпжүйелі жарақаттардан кейін толық қалпына келу ұзақ уақытты қажет етеді және кешенді оңалту бағдарламасын талап етеді. Науқасқа физиотерапия, қозғалыс белсенділігін қалпына келтіру және кезең-кезеңімен реабилитациялық ем тағайындалған. Бұл жағдай облыстық клиникалық аурухана мамандарының жоғары кәсіби деңгейін, үйлесімді командалық жұмысын және заманауи медициналық технологияларды тиімді қолдану қабілетін нақты көрсетеді.