«ТІЛІ БАСҚА – ТІЛЕГІ БІР»: ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫНЫҢ БІРЛІГІН ҰЛЫҚТАҒАН ТАҒЫЛЫМДЫ ІС-ШАРА

Еліміздің басты байлығы табиғи ресурстарымен немесе экономикалық әлеуетімен ғана өлшенбейді. Оның ең үлкен құндылығы – қоғамдағы тұрақтылық, халықтың өзара сыйластығы мен ұлтаралық келісімі. Осы бірегей құндылықтың арқасында Қазақстан тәуелсіздік жылдарында қоғамдық келісімнің өзіндік үлгісін қалыптастырып, әлем алдында бейбітшілік пен татулықтың символына айналды. Сондықтан да жыл сайын 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күні ерекше маңызға ие мереке ретінде аталып өтеді. Бұл күн – әртүрлі ұлт пен ұлыстың ортақ мақсатқа бірігіп, бір елдің азаматы ретінде татулықты ту еткенінің жарқын көрінісі. Бүгінде өскелең ұрпақтың бойына бірлік, достық, өзара құрмет және толеранттылық сияқты құндылықтарды сіңіру білім беру ұйымдарының маңызды міндеттерінің біріне айналып отыр. Мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі саналатын қоғамдық келісімді сақтау мен ұлттық бірегейлікті нығайту ісінде мектептердің рөлі ерекше. Себебі елдің ертеңі болатын жас ұрпақ дәл осы білім ордаларында бір-бірін құрметтеуді, түрлі мәдениеттерді бағалауды және ортақ Отанға деген сүйіспеншілікті бойына сіңіреді.

Қазақстан Республикасында білім беру жүйесі тек сапалы білім беруді ғана емес, азаматтық жауапкершілігі жоғары, елінің тарихы мен мәдениетін құрметтейтін, қоғамдық келісімді бағалайтын тұлға қалыптастыруды көздейді. Бұл бағыттағы жұмыстар оқу бағдарламаларымен ғана шектелмей, түрлі тәрбиелік іс-шаралар арқылы жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Әсіресе мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыру, түрлі этностардың мәдениетін таныстыру, олардың өзара сыйластығын нығайту, кітап оқу мәдениетін қалыптастыру және ұлттық құндылықтарды дәріптеу мәселелері қазіргі білім беру саясатының маңызды бағыттарының қатарында. Бұл міндеттер «Келешек мектептері» ұлттық жобасының, сондай-ақ 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» бағдарламасының негізгі қағидаларымен де сабақтасып жатыр. Өйткені бүгінгі мектеп тек білім беретін мекеме ғана емес, жас ұрпақтың дүниетанымы қалыптасатын, азаматтық ұстанымы бекитін, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды бойына сіңіретін маңызды орта болып саналады.

Осы мақсаттарды жүзеге асыру бағытында 2026 жылдың 28 сәуірінде Мақтаарал ауданының білім бөліміне қарасты А.Тұяқбаев атындағы №29 жалпы білім беретін мектепте 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күніне арналған «Тілі басқа – тілегі бір» атты аудандық іс-шара ұйымдастырылды. Бұл мерекелік кездесу түрлі ұлт өкілдерінің арасындағы достықты, өзара түсіністікті және қоғамдық келісімді дәріптеуге бағытталған тағылымды басқосу болды. Шараның атауының өзі көпұлтты Қазақстан қоғамының басты ерекшелігін айқын көрсетеді. Әр халықтың өз тілі, өз мәдениеті, өз дәстүрі болғанымен, барлығының мақсаты бір – тәуелсіз Қазақстанның дамуына үлес қосу, елдің тыныштығы мен тұрақтылығын сақтау.

Іс-шара барысында Қазақстан халқының сан түрлі мәдениетінің өзара сабақтастығы ерекше көрініс тапты. Ұйымдастырушылар мерекелік бағдарламаны тек концерттік қойылымдармен ғана шектемей, оның тәрбиелік мазмұнына ерекше көңіл бөлді. Қатысушылар Қазақстан халқының бірлігі кездейсоқ қалыптасқан құндылық емес, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қоғамдық келісімнің нәтижесі екенін жан-жақты көрсете білді. Бүгінде елімізде түрлі этнос өкілдерінің мемлекеттік тілге деген құрметі артып, ортақ құндылықтарға негізделген қоғамдық қатынастар нығайып келеді. Осындай игі үрдістердің қалыптасуына мектеп қабырғасында өткізілетін тәрбиелік іс-шаралардың қосар үлесі зор.

Мерекелік бағдарлама бейбітшілік пен татулықтың символына айналған «Ақ көгершін» әнімен басталды. Ұстаздардың бірлесіп орындаған бұл шығармасы көрермендерге ерекше әсер сыйлап, мерекенің негізгі идеясын айқын жеткізе алды. Ақ көгершін – әлем халықтары үшін бейбітшіліктің белгісі болса, Қазақстан үшін ол ұлттар арасындағы достықтың, тұрақтылықтың және өзара сыйластықтың нышаны саналады. Ән арқылы ұстаздар бейбіт өмірдің қадірін, татулықтың құндылығын және бірліктің ел болашағы үшін маңызын әсерлі түрде жеткізді. Бұл қойылым мерекелік бағдарламаның рухани өзегіне айналып, барлық қатысушыларды ортақ құндылықтар төңірегіне топтастырды.

Оқушылар да мерекелік шараның мазмұнын байыта түсті. Олар Қазақстанда өмір сүретін түрлі этностардың әндері мен билерін жоғары деңгейде орындап, әр халықтың мәдени ерекшелігін сахна төрінде шебер көрсетті. Әрбір өнер көрсету ұлттық киімдермен, дәстүрлі әуендермен және сахналық безендірумен үйлесім тауып, көрермендерді Қазақстан халықтарының бай мәдени мұрасымен жақынырақ таныстырды. Сонымен қатар оқушылар ұлттар арасындағы достықты, өзара құрметті және ынтымақтастықты дәріптейтін мазмұнды қойылымдар ұсынып, түрлі ұлт өкілдерінің бір шаңырақ астында тату өмір сүріп жатқанын көркем тілмен бейнелей білді. Мұндай шығармашылық жұмыстар балалардың бойында толеранттылықты, өзге мәдениетке деген құрметті және азаматтық жауапкершілікті қалыптастыруға үлкен ықпал етеді.

Іс-шараның маңызды бөлімдерінің бірі – бірлестік жетекшілері ұйымдастырған ұлттық мәдениеттер көрмесі болды. Көрмеде Қазақстанда тұратын түрлі этностардың ұлттық тағамдары, тұрмыстық бұйымдары, қолөнер туындылары мен мәдени ерекшеліктері таныстырылды. Әрбір көрме бұрышы белгілі бір халықтың тарихын, салт-дәстүрін және мәдени мұрасын жан-жақты насихаттауға бағытталды. Қонақтар ұлттық тағамдардың ерекшеліктерімен танысып, қолөнер бұйымдарының жасалу тәсілдері туралы мәлімет алды. Мұндай көрмелер балалардың танымдық көкжиегін кеңейтіп қана қоймай, әртүрлі халықтардың мәдениетіне деген қызығушылығын арттырады. Сонымен бірге бұл жұмыстар жастар арасында өзара сыйластық мәдениетін қалыптастырып, түрлі ұлттардың дәстүріне құрметпен қарауға тәрбиелейді.

Қазақстан қоғамының басты ерекшелігінің бірі – мемлекеттік тілдің біріктіруші рөлінің артуы. Мемлекеттік тіл бүгінде еліміздегі барлық этностарды ортақ мақсатқа жұмылдыратын маңызды құралға айналып келеді. Сондықтан осындай іс-шараларда қазақ тілінің мәртебесін көтеру, мемлекеттік тілді құрметтеу және оны қоғамдық өмірдің барлық саласында қолдану мәселелеріне де ерекше назар аударылады. «Тілі басқа – тілегі бір» атты шараның мазмұны да дәл осы ұстанымды айқындай түсті. Әртүрлі этнос өкілдері өздерінің ұлттық ерекшеліктерін сақтай отырып, мемлекеттік тілді құрметтеу арқылы ортақ қазақстандық құндылықтарды нығайтуға үлес қосып келеді. Бұл – еліміздегі тіл саясатының басты мақсаттарының бірі әрі қоғамдық келісімді сақтаудың маңызды тетігі.

Білім беру ұйымдарында өткізілетін мұндай тәрбиелік іс-шаралар жас ұрпақтың рухани-адамгершілік тәрбиесіне ерекше әсер етеді. Сабақ барысында берілетін теориялық білім оқушылардың дүниетанымын қалыптастырса, осындай мерекелік кездесулер олардың өмірлік құндылықтарын айқындайды. Бірлік, татулық, достық, бейбітшілік, өзара сыйластық және мәдени әртүрлілікке құрмет көрсету сияқты қасиеттер дәл осындай ортада қалыптасады. Бүгінде мектеп тек білім беретін орын ғана емес, тұлғаның жан-жақты дамуына ықпал ететін маңызды әлеуметтік институтқа айналып отыр. Сондықтан тәрбиелік бағыттағы жұмыстардың сапалы ұйымдастырылуы – білім беру жүйесінің маңызды көрсеткіштерінің бірі.

Мерекелік іс-шара соңында Мақтаарал аудандық білім бөлімінің тәрбие саласы бойынша әдіскері С.Сүлейменова ұйымдастырылған жұмыстарды жоғары бағалап, мұндай кездесулердің тәрбиелік маңызына тоқталды. Өз сөзінде ол жастардың бойында қазақстандық патриотизмді қалыптастыруда, қоғамдық келісімді нығайтуда және ұлттық бірлікті дәріптеуде білім ұйымдарының атқарып отырған жұмысы ерекше екенін атап өтті. Ал мектеп директоры К.Абдирова арнайы келген қонақтарға, ұстаздарға және іс-шараны ұйымдастыруға атсалысқан барлық азаматтарға ризашылығын білдіріп, мұндай игі бастамалардың алдағы уақытта да жалғасын табатынын жеткізді.

Бүгінде Қазақстан қоғамы бейбітшілік пен тұрақтылықтың арқасында дамудың жаңа кезеңіне қадам басып келеді. Елдегі қоғамдық келісімнің сақталуы, түрлі этностардың өзара құрметі және ортақ құндылықтарды бағалауы – мемлекеттің тұрақты дамуының басты кепілі. Осындай құндылықтарды өскелең ұрпақтың бойына сіңіру бағытында білім беру ұйымдары жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Әсіресе Қазақстан халқының бірлігі күніне арналған іс-шаралар жас ұрпаққа еліміздің басты байлығы – халықтар достығы екенін терең түсіндіруге мүмкіндік береді. Бұл – тек мерекелік концерт немесе көрме ғана емес, ел болашағына жауапты азаматтарды тәрбиелеудің маңызды құралы.

Қорытындылай келгенде, А.Тұяқбаев атындағы №29 жалпы білім беретін мектепте өткен «Тілі басқа – тілегі бір» атты аудандық іс-шара бірлік пен татулықтың, өзара құрмет пен достықтың жарқын үлгісіне айналды. Ұйымдастырылған концерттік бағдарлама, ұлттық мәдениеттер көрмесі, шығармашылық қойылымдар мен тәрбиелік мазмұндағы кездесулер қатысушыларға ерекше әсер қалдырды. Мұндай игі бастамалар оқушылардың бойында отансүйгіштік сезімді нығайтып қана қоймай, Қазақстан халқының ортақ құндылықтарына деген құрметті арттыра түседі. Бірлігі бекем елдің ғана болашағы баянды болады. Сондықтан білім беру ұйымдарында өткізілетін осындай тағылымды іс-шаралар ел тұтастығын нығайтып, бейбітшілік пен келісім мәдениетін жас ұрпақтың санасына сіңіруде алдағы уақытта да маңызды рөл атқара беретіні сөзсіз.