ГАЗАДАҒЫ ШАБУЫЛДА 6 АДАМ ҚАЗА ТАПТЫ

Шабуыл 18 тамызда Газа қаласының батысындағы порт маңында болған. Палестиналық медицина қызметкерлерінің мәліметінше, Израиль әскери ұшағы балық аулау айлағындағы шағын дәмханаға екі зымыран түсірген. Қазір бұл аумақ соғыс салдарынан үйлерін тастап кеткен палестиналықтар орналасқан уақытша лагерьге айналған.

Соққы салдарынан алты адам қаза тауып, 14 тұрғын жараланған. ХАМАС қаза болғандардың арасында баланың да бар екенін мәлімдеді. Алайда қозғалыс өз қатарындағы командирлердің шабуыл кезінде қаза тапқаны туралы ақпаратты растаған жоқ.

Израиль әскері әуе соққысы ХАМАС-тың жоғары лауазымды командирлеріне бағытталғанын мәлімдеді. Израиль тарапының мәліметінше, нысанаға алынғандардың арасында 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылға қатысы бар деген адам болған. Әскерилер олар Израиль күштеріне қарсы жаңа шабуылдар әзірлеп жатқанын айтқан. Дегенмен бұл мәлімдемелерді растайтын нақты дәлелдер жарияланған жоқ.

Шабуыл АҚШ президентінің Таяу Шығыс жөніндегі арнайы өкілі Джаред Кушнердің өңірдегі келіссөздерінен кейін бір күн өткен соң жасалды. Кушнер бұған дейін Мысырда ХАМАС өкілдерімен кездесіп, кейін Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхумен келіссөз жүргізген. Кездесулердің негізгі тақырыптарының бірі — Газа секторындағы соғысты тоқтатуға бағытталған АҚШ жоспарын жүзеге асыру және ХАМАС-ты қарусыздандыру мәселесі болды.

АҚШ тарапы ұсынған жоспар бойынша ХАМАС қаруын кезең-кезеңімен тапсырып, оның орнына Израиль әскері Газа секторынан біртіндеп шығарылуы тиіс. Алайда тараптар бұл үдерістің қай кезеңде басталуы керектігі жөнінде ортақ мәмілеге келе алмай отыр. Израиль билігі ХАМАС толық қарусызданбайынша әскерді шығаруға келіспейтінін мәлімдеген. Ал ХАМАС Израиль әскерінің Газа аумағынан шегінуін қарусызданудың негізгі шарты ретінде қарастырады.

Джаред Кушнер ХАМАС-тың қарусыздану процесі алдағы 30 күн ішінде басталуы мүмкін екенін айтқан. Оның мәлімдемесі АҚШ әкімшілігінің Газа мәселесін дипломатиялық жолмен шешуге талпынысы жалғасып жатқанын көрсетеді. Алайда соңғы келіссөздер әзірге нақты нәтижеге жеткізген жоқ.

Осы тұста Газа секторындағы ахуалдың қайта ушығуы бейбіт келіссөздердің болашағына қатысты алаңдаушылықты күшейтіп отыр. Дипломатиялық арналар арқылы атысты тоқтатудың тетіктері талқыланып жатқанымен, жергілікті жерде адам өліміне әкелетін шабуылдар жалғасуда.

Reuters мәліметінше, қазан айында жасалған атысты тоқтату келісімінен бері Газа секторында 1200-ден астам палестиналық пен төрт израильдік сарбаз қаза тапқан.

Сарапшылар мен халықаралық делдалдар үшін негізгі мәселе — тараптардың қауіпсіздік пен әскери міндеттемелерді өзара кезең-кезеңімен орындауына кепілдік беретін механизм қалыптастыру. Қазіргі таңда келіссөздердегі ең күрделі түйін де осы болып отыр. Ал Газа тұрғындары үшін әрбір жаңа әуе соққысы қазірдің өзінде ауыр гуманитарлық жағдайды одан әрі қиындатып, бейбітшілікке деген үмітті әлсірете түсуде.