АРЫСТА ТУРИСТЕР ҮШІН ҚЫЗЫҚТЫ ОРЫНДАР БАР

Әр қаланың өзіндік тарихы, табиғаты, мәдениеті мен тұрмыс-тіршілігі турист үшін қызықты бағытқа айнала алады. Бұл тұрғыдан алғанда Арыс қаласының да өзіндік ерекшелігі бар. Түркістан өңіріндегі көне тарихы мен теміржол саласымен тығыз байланысты өткені, Арыс өзенінің бойындағы орналасуы, мәдени нысандары мен жергілікті халықтың дәстүрі қаланың туристік әлеуетін қалыптастыратын маңызды факторлардың қатарына жатады. Сондықтан Арысты тек өндірістік және теміржол қаласы ретінде емес, саяхатшыларға ұсынуға болатын өзіндік тарихы бар мекен ретінде таныстыруға мүмкіндік мол.

Арыстың туристік ерекшелігін ең алдымен оның тарихымен байланыстыруға болады. Қала тарихында теміржолдың орны айрықша. Арыс теміржол торабы ретінде қалыптасып, уақыт өте келе өңірдегі маңызды көлік бағыттарының біріне айналды. Теміржолдың дамуы қаланың әлеуметтік-экономикалық өміріне ғана емес, оның сәулеттік және мәдени келбетіне де әсер етті. Осы тарихты туристерге таныстыру арқылы Арыстың өткенін өзгеше қырынан көрсетуге болады. Қалаға келген адам үшін теміржол тарихына қатысты нысандар мен ескерткіштер қарапайым көрікті орыннан гөрі белгілі бір кезеңнің шежіресін танытатын тарихи нүкте ретінде қызықты болуы мүмкін.

Арыста теміржол тарихын танытатын нысандардың бірі – қалаға кіреберістегі дендросаябақ маңында орнатылған паровоз ескерткіші. Бұл нысан ашық аспан астындағы тарихи экспозиция ретінде ұсынылған. Ресми мәліметте паровоздың Арыс қаласының теміржол тарихынан сыр шертетін нысан ретінде орналастырылғаны айтылады. (Госпортал Казахстана) Мұндай орындар қаланың өткенін көрнекі түрде көрсетуімен құнды. Әсіресе теміржол саласының тарихына қызығатын адамдар үшін Арыстың өзіндік ерекшелігін түсінуге мүмкіндік береді.

Қаланың туристік әлеуетін тек тарихи нысандармен шектеуге болмайды. Арыстың табиғи ерекшеліктері де демалыс туризмін дамытуға мүмкіндік береді. Арыс өзенінің жағалауы – осы бағыттағы негізгі табиғи нысандардың бірі. Қолданыстағы ресми құжаттарда Арыс өзенінің жағасы Арыс қаласы аумағындағы халықтың көпшілік демалуына арналған орындардың бірі ретінде көрсетілген. Сонымен қатар Арыс қаласының Шөгірлі елді мекенінде Көксарай шипажайының жағажай және емдік-сауықтыру бағытындағы мүмкіндіктері белгіленген. (Зан)

Өзен жағасындағы демалыстың өзін туристік бағытқа айналдыру үшін инфрақұрылымның маңызы зор. Келушілер үшін қауіпсіздік, тазалық, демалыс орындары, санитарлық жағдай, ақпараттық белгілер мен қолжетімді жол мәселелері ескерілуі керек. Егер табиғи нысанға бару ыңғайлы әрі қауіпсіз болса, оның туристік тартымдылығы да артады. Сондықтан Арыс өзенінің маңындағы рекреациялық мүмкіндіктерді тиімді пайдалану қаланың ішкі туризмін дамытуға ықпал ете алады.

Арыстың туристік әлеуетін арттыруда жергілікті мәдениет те маңызды рөл атқарады. Турист белгілі бір жерге барған кезде оның табиғатын ғана емес, сол өңірдің мәдениетін де танығысы келеді. Ұлттық өнер, қолөнер, музыка, дәстүрлі тағамдар мен халықтың тұрмыс салты саяхат тәжірибесін толықтырады. Бұл тұрғыдан Арыстың өзіндік мәдени ортасын туристік өнімнің бір бөлігі ретінде ұсынуға болады. Мысалы, жергілікті қолөнер шеберлерінің бұйымдары, ұлттық өнерпаздардың қойылымдары немесе дәстүрлі мәдениетке арналған көрмелер қала туралы түсінікті кеңейте алады.

Мұндай мүмкіндіктің іс жүзінде де бар екені бұған дейінгі мәдени шаралардан көрінді. Түркістанда өткен «Өнерлі өлке» облыстық өнер фестивалі аясындағы Арыс қаласының мәдени күндерінде қолөнер шеберлерінің туындылары, қалалық музейдің тарихи жәдігерлері мен ұлттық мәдениетке қатысты бағдарламалар ұсынылған. Фестиваль барысында ұлттық ойындар мен спорт түрлері де көрсетіліп, туристер шараны тамашалап қана қоймай, кейбір сайыстарға қатысқан. (Госпортал Казахстана) Бұл тәжірибе Арыстың мәдениетін туристік бағытпен ұштастыруға болатынын көрсетеді.