ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ТІК ІШЕК ОБЫРЫНЫҢ IV САТЫСЫНДА, БАУЫРҒА МЕТАСТАЗ БЕРГЕН ЖАҒДАЙДА АЛҒАШ РЕТ КҮРДЕЛІ СИМУЛЬТАНДЫ ОТА СӘТТІ ЖҮРГІЗІЛДІ

Бұл операцияның ерекшелігі – ісіктің IV сатысында, яғни аурудың ең асқынған кезеңінде бірнеше ағзаға бір мезгілде хирургиялық араласу жасалуы. Әдетте мұндай жағдайда науқастар операцияға жарамсыз деп танылып, тек паллиативті еммен шектелетін жағдайлар жиі кездеседі. Дегенмен өңірлік дәрігерлердің кәсіби дайындығы мен батыл клиникалық шешімі нәтижесінде күрделі жағдайға қарамастан тиімді хирургиялық ем жүргізуге мүмкіндік туды.

1983 жылы туған науқас бір жылға жуық уақыт бойы денсаулығына байланысты бірқатар шағымдармен жүрген. Оның ішінде оң жақ қабырға астындағы тұрақты ауырсыну, ішек жұмысының бұзылуы, тәбеттің төмендеуі, айқын салмақ жоғалту және жалпы әлсіздік белгілері байқалған. Бұл симптомдар уақыт өте келе күшейіп, науқасқа толық тексеруден өту қажеттігін туындатқан. Нәтижесінде «тік ішектің аденокарциномасы, бауырға метастаздар, IV саты» диагнозы қойылып, ол онколог дәрігердің тұрақты бақылауына алынған. Бұған дейін науқас Алматы қаласындағы ҚазҰҒЗИ онкология және радиология базасында 6 курс химиотерапиядан өткен, алайда ісіктің таралуы хирургиялық араласуды қажет ететін деңгейге жеткен.

Науқас облыстық клиникалық ауруханаға түскеннен кейін оған кешенді диагностикалық тексерулер жүргізіліп, ісіктің таралу деңгейі мен ағзаның жалпы жағдайы жан-жақты бағаланды. Дәрігерлер тік ішектегі бастапқы ісікпен қатар, бауырдың бірнеше сегментін қамтыған метастаздардың бар екенін анықтады. Ісік ошақтары бауырдың шамамен 70 пайызына дейін таралғаны белгілі болды. Мұндай жағдайда хирургиялық ем жүргізу үлкен тәуекелмен байланысты болғанымен, мультидисциплинарлық кеңес нәтижесінде симультанды операция жасау туралы шешім қабылданды. Бұл шешім науқастың өмірін ұзартуға және аурудың әрі қарай өршуін тоқтатуға бағытталған.

Операция барысында бір мезгілде бірнеше күрделі хирургиялық кезеңдер орындалды. Алдымен лапаротомия жасалып, іш қуысына толық қолжетімділік қамтамасыз етілді. Одан кейін тік ішекке абдоминоперинеалды резекция жүргізіліп, өмір бойына тұрақты колостома қалыптастырылды. Бұл кезең ісіктің негізгі ошағын толық жоюға бағытталды. Сонымен қатар бауырға орталық резекция жасалып, IV–V–VIII сегменттер алынып тасталды және II–III, VI сегменттердегі метастаз ошақтары толық жойылды. Мұндай ауқымды хирургиялық араласу жоғары дәлдікті, тәжірибені және команда ішіндегі үйлесімділікті талап етеді.

Мұндай деңгейдегі симультанды операциялар медициналық тәжірибеде өте сирек орындалады. Себебі ісіктің кең таралуы, әсіресе бауырдың үлкен бөлігін зақымдауы жағдайында көптеген пациенттер операцияға жарамсыз деп есептеледі. Алайда бұл жағдайда дәрігерлер батыл әрі негізделген шешім қабылдап, бастапқы ісік пен метастаздарды толық алып тастауға қол жеткізді. Бұл – өңірлік медицинадағы жоғары технологиялық көмектің дамығанының және мамандардың кәсіби деңгейінің жоғары екенінің айқын дәлелі.

Операцияны жүргізген дәрігерлер – тәжірибелі хирургтар Досханов Мақсат Оналбайұлы, Өтепбаев Бекнұр Әлішерұлы және Ізбасар Ерхан Баймаханұлы. Ал анестезиологиялық қамтамасыз етуді Муталиев Есімхан Бейсентаевич жүргізді. Мұндай күрделі операцияларда анестезиологтың рөлі ерекше маңызды, себебі науқастың жалпы жағдайын тұрақты ұстап тұру мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету операцияның сәтті өтуінің негізгі факторларының бірі болып табылады.

Отадан кейінгі кезең тұрақты өтті. Науқас алғашқы уақытта жансақтау бөлімінде бақылауда болып, кейін жағдайының жақсаруына байланысты жалпы бөлімшеге ауыстырылды. Біртіндеп оң динамика байқалып, ағзаның негізгі функциялары қалпына келді. Нәтижесінде науқас қанағаттанарлық жағдайда үйіне шығарылды. Бұл көрсеткіш операцияның сәтті өткенін және таңдалған емдеу тактикасының тиімділігін дәлелдейді.

Бұл жағдай Түркістан облысында онкологиялық көмектің жаңа деңгейге көтерілгенін көрсетеді. Күрделі клиникалық жағдайларда да жоғары технологиялық хирургиялық араласуларды жүзеге асыру мүмкіндігі – өңірлік медицинаның дамуының нақты көрінісі. Сонымен қатар мұндай тәжірибелер болашақта ауыр онкологиялық ауруларға шалдыққан науқастарға үміт сыйлап, заманауи емдеу тәсілдерінің қолжетімділігін арттыруға негіз болады.