ҚАЗАҚСТАНДА БАЛАЛАР АУРУЛАРЫН ЕРТЕ АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ПЕДИАТРИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ КЕҢЕЙТУ ЖҮЙЕСІ КҮШЕЙТІЛУДЕ
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі балалар денсаулығын қорғау және педиатриялық қызметтің сапасын арттыру бағытында ауқымды жүйелі реформаларды жалғастырып келеді.
Соңғы бір жыл ішінде еліміз бойынша емханаларда 366 педиатриялық бөлімше және шамамен осындай көлемде Даму және ерте араласу орталықтары ашылды. Бұл жаңа модель балалардың денсаулығын туған сәтінен бастап кешенді түрде бақылауға, ауруларды ерте кезеңде анықтауға және медициналық көмекті уақытылы көрсетуге бағытталған. Негізгі мақсат – балалар ауруларының асқынуын азайтып, профилактикалық медицинаны күшейту арқылы ұлт денсаулығын жақсарту.
Педиатриялық бөлімшелердің енгізілуі балаларды жүйелі медициналық бақылаумен қамту деңгейін айтарлықтай арттырды. Бұрын медициналық көмек көбіне ауру асқынған жағдайда көрсетілсе, қазіргі модель ерте диагностика мен алдын алуға басымдық береді. Бұл бөлімшелер балалардың туған сәтінен бастап денсаулық көрсеткіштерін тұрақты бақылауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, мультидисциплинарлық тәсіл енгізіліп, әрбір балаға жеке медициналық сүйемелдеу жүйесі қалыптастырылуда. Бұл тәсіл бір ғана дәрігердің емес, бірнеше маманның бірлескен жұмысын қамтиды, нәтижесінде диагноз қою дәлдігі артып, емдеу тиімділігі жоғарылайды.
Жаңа жүйенің маңызды бағыты – мамандандырылған көмекті отбасыларға жақындату. Бұл әсіресе ауылдық жерлер үшін өзекті, себебі шалғай аймақтарда медициналық қолжетімділік мәселесі бұрыннан бар. Педиатриялық бөлімшелердің ашылуы арқылы балаларға сапалы медициналық қызметті тұрғылықты жерінде алу мүмкіндігі кеңейді. Сонымен қатар, Даму және ерте араласу орталықтары арқылы дамуында ауытқуы бар балаларды ерте анықтап, оларға кешенді қолдау көрсету жүйесі қалыптасты.
Түркістан облысында бұл бағыттағы жұмыстар ерекше қарқынмен жүргізілуде. Өңірдегі демографиялық өсімнің жоғары болуы балаларға көрсетілетін медициналық қызметке түсетін жүктемені арттырып отыр. Осыған байланысты Түркістандағы емханаларда педиатриялық қызметті күшейту, ерте скринингтерді кеңейту және патронаждық бақылауды жетілдіру жұмыстары жүйелі түрде іске асырылуда. Облыс аумағында ашылып жатқан жаңа бөлімшелер ауылдық елді мекендердегі балаларға медициналық көмектің қолжетімділігін арттырып, ерте диагностика деңгейін көтеруге ықпал етуде. Сонымен қатар, өңір дәрігерлері балалардың даму ерекшеліктерін ерте анықтау бойынша арнайы оқытулардан өтіп, жаңа стандарттарға сәйкес жұмыс істеуге бейімделуде.
Педиатриялық бөлімшелердің құрамына кеңейтілген функционалдық құрылымдар енгізілген. Олардың қатарында педиатр дәрігерлер кабинеттері, патронаждық қызметтер, мектеп медицинасы кабинеттері және егу бөлмелері бар. Даму және ерте араласу орталықтарында баланың жағдайын кешенді бағалайтын мамандар тобы жұмыс істейді. Олардың құрамына педиатр, реабилитолог, логопед, психолог, патронаж мейіргерлері және даму мамандары кіреді. Бұл тәсіл баланың тек физикалық емес, психоэмоционалдық және әлеуметтік дамуын да толық бақылауға мүмкіндік береді.
Бір жылдың ішінде бұл орталықтарда 72 мыңнан астам балаға консультациялық көмек көрсетілді. Сонымен қатар, даму бұзылыстарын ерте анықтау көрсеткіші 21,5 пайызға артқан. Бұл көрсеткіштер жүйенің тиімділігін дәлелдейді және ерте араласу моделінің дұрыс жұмыс істеп жатқанын көрсетеді. Ерте анықталған жағдайларда балаларға уақытылы түзету және оңалту шаралары тағайындалып, олардың болашақтағы денсаулық сапасын жақсартуға мүмкіндік берілуде.
Жаңа жүйе медициналық көмектің деңгейлік құрылымына негізделген. Алғашқы байланыс нүктесі ретінде жалпы практика дәрігері (ЖПД) қызмет атқарады. Ол баланың денсаулық жағдайын бастапқы бағалап, қажет болған жағдайда педиатр немесе тар бейінді мамандарға жолдайды. Бұл жүйе медициналық ресурстарды тиімді пайдалануға және әрбір баланың қажетті деңгейде көмек алуына жағдай жасайды.
Жалпы алғанда, Қазақстанда енгізіліп жатқан педиатриялық қызметті жаңғырту моделі балалар денсаулығын қорғаудың жаңа сапалық деңгейін қалыптастыруға бағытталған. Ерте диагностика, мультидисциплинарлық тәсіл және өңірлерде қолжетімділікті арттыру арқылы бұл жүйе балалардың өмір сапасын жақсартуға және аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді. Түркістан облысы сияқты демографиялық белсенді өңірлерде бұл реформалар ерекше маңызға ие болып, медициналық көмектің тиімділігін арттыруға тікелей ықпал етуде.
