ҚАЗАҚСТАНДА ОНКОЛОГИЯЛЫҚ АУРУЛАРДЫ ДИАГНОСТИКАЛАУ ЖӘНЕ ЕМДЕУ ЖҮЙЕСІ ЖАҢА ДЕҢГЕЙГЕ КӨТЕРІЛДІ
Қазақстан Республикасында онкологиялық аурулармен күрес бағытында жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік саясат кезең-кезеңімен нақты нәтижелер беріп келеді.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сәйкес, соңғы жылдары қабылданған Комплексті жоспар аясында онкологиялық көмектің негізгі көрсеткіштері едәуір жақсарған. Атап айтқанда, 5 жылдық өмір сүру көрсеткіші 16 пайызға өсіп, бұл пациенттердің ерте диагностика мен заманауи емдеу әдістеріне қолжетімділігі артқанын көрсетеді. Сонымен қатар, сәулелік терапиямен қамту деңгейі 13 пайызға жоғарылап, ал қатерлі ісіктерді ерте анықтау көрсеткіші 4 пайызға артқан. Бұл өзгерістер еліміздегі онкологиялық қызметтің жүйелі түрде жаңарып жатқанын және медициналық инфрақұрылымның күшейіп келе жатқанын айғақтайды. Түркістан облысы секілді өңірлер үшін бұл өте маңызды, себебі ерте диагностика деңгейін көтеру ауылдық жерлердегі науқастардың өмір сапасына тікелей әсер етеді.
Астанадағы Многопрофильді медициналық орталыққа жасаған сапар барысында Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова онкологиялық қызметтің заманауи жағдайымен танысты. Орталықта енгізілген жаңа технологиялар, цифрлық шешімдер және жасанды интеллект жүйелері медициналық көмектің сапасын жаңа деңгейге көтеріп отыр. Министрге көрсетілген КТ-симулятор сәулелік терапияны дәл жоспарлауға мүмкіндік беріп, ісіктің нақты орналасуын анықтау арқылы сау тіндерді барынша сақтауға жағдай жасайды. Ал TrueBeam аппараты жоғары дәлдіктегі сәулелік ем жүргізіп, емдеу тиімділігін арттырады және жанама әсерлерді азайтады. Мұндай құрылғылардың енгізілуі Қазақстанның онкологиялық қызметін халықаралық стандарттарға жақындатып отыр.
Сапар барысында ерекше назар аударылған бағыттардың бірі – жасанды интеллект технологияларын медициналық тәжірибеге енгізу болды. Cerebra жүйесі медициналық кескіндерді талдау арқылы дәрігерлерге шешім қабылдауда қосымша қолдау көрсетеді. Бұл жүйе тек онкологияда ғана емес, сонымен қатар инсульт, ми қан айналымының бұзылыстары сияқты жедел жағдайларды анықтауда да тиімді құрал ретінде қолданылып келеді. Цифрлық технологиялардың медициналық жүйеге енгізілуі диагностика дәлдігін арттырып қана қоймай, адам факторының қателігін азайтуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде пациенттердің қауіпсіздігін күшейтеді және емдеу нәтижесін жақсартады.
Министр сапар барысында Маммологиялық орталықтың жұмысымен де танысты. Мұнда сүт безі қатерлі ісігін ерте анықтауға арналған диагностикалық жабдықтар жаңартылып, жаңа технологиялар енгізілген. Ерте диагностика онкологияда ең маңызды факторлардың бірі болып саналады, себебі ауруды бастапқы кезеңде анықтау емдеудің нәтижесін бірнеше есе арттырады. Сонымен қатар, орталықта пациенттерді тексеру мерзімі қысқарып, медициналық қызметтің қолжетімділігі артқан. Эндоскопиялық орталықта да айтарлықтай жаңғырту жұмыстары жүргізіліп, аз инвазивті әдістер арқылы емдеу мүмкіндіктері кеңейген. Бұл пациенттер үшін операциядан кейінгі қалпына келу уақытын қысқартып, асқыну қаупін азайтады.
2025 жылы Қазақстанда онкологиялық көмекті дамыту бағытында маңызды қадам жасалып, Астанада жаңа онкоорталық базасында протондық терапия орталығы ашылды. Бұл – жоғары технологиялық сәулелік ем түрі, ол ісік жасушаларын дәл нысанаға алып, сау тіндерге зиян келтірмей ем жүргізуге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда бұл орталықта 38 пациент ем қабылдап жатыр. Сонымен қатар, Кызылорда және Ақтау қалаларында екі жаңа ПЭТ/КТ орталығы іске қосылып, ел бойынша мұндай орталықтардың саны 16-ға жетті. ПЭТ/КТ зерттеулері қатерлі ісікті ерте анықтауда және оның таралу деңгейін бағалауда аса маңызды рөл атқарады. Соңғы деректерге сәйкес, мұндай орталықтарда 280-нен астам зерттеу жүргізілген.
Өңірлерде де онкологиялық көмекті жетілдіру жұмыстары қарқынды жүріп жатыр. Эксперттік эндоскопиялық орталықтар барлық аймақтарда ашылып, өткен жылы 15 мыңнан астам диагностикалық зерттеу жүргізілген. Сонымен қатар, емдік эндоскопиялық манипуляциялар саны 4,5 мыңға артқан. Бұл көрсеткіштер медициналық көмектің қолжетімділігі артып келе жатқанын және аймақтық деңгейде де жоғары технологиялы емдеу әдістері енгізіліп жатқанын дәлелдейді. Түркістан облысы үшін де бұл үрдіс маңызды, себебі өңірде онкологиялық ауруларды ерте анықтау және емдеу сапасын арттыруға ерекше көңіл бөлінуде.
Сапар қорытындысында министр елімізде онкологиялық қызметті дамыту тек технологиялық жаңарту ғана емес, сонымен қатар медициналық кадрлардың біліктілігін арттырумен тығыз байланысты екенін атап өтті. Оның айтуынша, жоғары технологиялы инфрақұрылым, цифрлық жүйелер және жасанды интеллектті енгізу медициналық көмектің сапасын едәуір арттырады. Сонымен қатар, бұл шаралар пациенттердің өмір сүру ұзақтығын арттырып, ауруды ерте кезеңде анықтау мүмкіндігін кеңейтеді. Қазақстанда онкологиялық қызметтің дамуы халықаралық стандарттарға сәйкес жүргізіліп, халыққа көрсетілетін медициналық көмектің сапасын жақсартуға бағытталған жүйелі жұмыс ретінде жалғасып келеді.
