ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА БАЛАЛАР МЕДИЦИНАСЫНЫҢ КЕШЕНДІ ЖҮЙЕСІ ЖАҢА ДЕҢГЕЙГЕ КӨТЕРІЛУДЕ
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі соңғы жылдары балалар денсаулығын қорғау жүйесін түбегейлі жаңғыртуға бағытталған кешенді реформаларды кезең-кезеңімен жүзеге асырып келеді.
Бұл реформалардың негізгі өзегі – педиатриялық көмекті қысқарту немесе әлсірету емес, керісінше оны кеңейту, құрылымдық тұрғыда күшейту және әрбір баланың денсаулығын туған сәтінен бастап толық медициналық бақылауға алу. Осы бағыттағы жаңа модель еліміздің барлық өңірлерінде енгізіліп жатыр және оның нақты нәтижелері Түркістан облысы сияқты демографиялық өсімі жоғары әрі ауылдық аймақтары басым өңірлерде айқын көрініс табуда.
Соңғы бір жылдың ішінде еліміз бойынша 366 педиатриялық бөлімшенің ашылуы – балалар медицинасының дамуындағы маңызды институционалдық қадам. Бұл көрсеткіш медициналық жүйенің тек сандық емес, сапалық тұрғыда да өзгеріп жатқанын айқындайды. Бұрынғы модельде балалар көбіне жалпы практика дәрігерлерінің бақылауында болса, жаңа форматта арнайы педиатриялық құрылымдар күшейтіліп, баланың денсаулығына арналған жеке кешенді бақылау жүйесі қалыптасуда. Түркістан облысы үшін бұл өзгерістер ерекше маңызға ие, себебі өңірде балалар саны көп және медициналық инфрақұрылымға түсетін жүктеме жоғары.
Педиатриялық бөлімшелердің енгізілуі ең алдымен медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға бағытталған. Түркістан облысының ауылдық елді мекендерінде тұратын тұрғындар үшін бұрын мамандандырылған педиатрға қол жеткізу үшін аудан орталығына немесе облыс орталығына бару қажеттілігі туындайтын. Ал жаңа жүйе бойынша медициналық қызмет тұрғылықты жерге жақындай түсіп, бала денсаулығын бақылау тұрақты әрі жүйелі сипатқа ие болуда. Бұл өз кезегінде ауруларды ерте анықтауға, асқынулардың алдын алуға және емдеу тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Жаңа модельдің ең маңызды ерекшеліктерінің бірі – баланың денсаулығын туған сәтінен бастап үздіксіз бақылау жүйесінің енгізілуі. Бұл тек ауруды емдеу емес, оның алдын алу принципіне негізделген. Түркістан облысы жағдайында бұл тәсіл өте өзекті, себебі ауылдық жерлерде профилактикалық тексерулерге қатысу деңгейі кейде жеткіліксіз болуы мүмкін. Сондықтан жаңа құрылымдар арқылы медициналық қызмет тікелей халыққа жақындай түсіп, әрбір баланың даму барысы тұрақты бақылауға алынады.
Педиатриялық бөлімшелердің құрылымы да бұрынғыдан айтарлықтай ерекшеленеді. Олар тек дәрігерлік кабинеттермен шектелмей, кешенді медициналық қызмет көрсетуге бағытталған көпсалалы жүйе ретінде қалыптасқан. Мұнда педиатр кабинеттерімен қатар, балалардың дамуын ерте кезеңде анықтауға арналған арнайы орталықтар жұмыс істейді. Бұл орталықтарда патронаж қызметі, медбикелердің бақылау жүйесі, баланың даму деңгейін бағалайтын мамандар және қосымша диагностикалық қызметтер қамтылған. Түркістан облысында мұндай құрылымдардың енгізілуі балалардың физикалық және психологиялық дамуын жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жаңа жүйеде ерте араласу орталықтарының рөлі ерекше. Бұл орталықтар баланың дамуындағы ауытқуларды ерте кезеңде анықтап, дер кезінде түзету шараларын бастауға мүмкіндік береді. Мысалы, сөйлеу дамуының кешігуі, есту қабілетінің төмендеуі немесе моторикалық даму ерекшеліктері сияқты мәселелер уақытылы анықталса, оларды түзету әлдеқайда тиімді болады. Түркістан облысы үшін бұл балалардың өмір сапасын арттырудағы маңызды факторлардың бірі.
Педиатриялық бөлімшелер құрамына енгізілген маңызды элементтердің бірі – аудиологиялық скрининг кабинеттері. Бұл кабинеттер балалардың есту қабілетін ерте жастан тексеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, дұрыс тамақтану бойынша ресурстық орталықтар да жұмыс істейді, олар ата-аналарға баланың жас ерекшелігіне сәйкес тамақтану режимін дұрыс ұйымдастыруға көмектеседі. Түркістан облысында бұл бағыттағы жұмыстар балалардың денсаулығын нығайтуға және созылмалы аурулардың алдын алуға ықпал етеді.
Вакцинация кабинеттері мен мектеп медицинасы да жаңа жүйенің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Вакцинация – жұқпалы аурулардың алдын алудың негізгі құралы болса, мектеп медицинасы балалардың оқу процесі кезінде денсаулығын бақылауға бағытталған. Бұл екі бағыт та Түркістан облысында балалардың қауіпсіз және дені сау ортада білім алуына жағдай жасайды.
Жаңа педиатриялық модельдің тағы бір маңызды артықшылығы – мультидисциплинарлық тәсілдің енгізілуі. Бұл тәсіл бойынша баланың денсаулығына бірнеше маман бірлесіп баға береді. Нәтижесінде диагноз қою сапасы артып, емдеу тактикасы нақты әрі тиімді болады. Түркістан облысында бұл тәсіл жергілікті дәрігерлердің кәсіби деңгейін көтеруге және тәжірибе алмасуға жол ашуда.
Жалпы алғанда, елімізде енгізіліп жатқан балалар медицинасының жаңа моделі тек денсаулық сақтау жүйесін реформалау емес, бұл болашақ ұрпақтың сапалы өмір сүруіне бағытталған стратегиялық қадам. Түркістан облысы жағдайында бұл өзгерістер медициналық инфрақұрылымды дамытуға, кадрлық әлеуетті арттыруға және халықтың медицина жүйесіне деген сенімін күшейтуге тікелей әсер етуде.
Бүгінде өңірде атқарылып жатқан жұмыстар балалар денсаулығын қорғауды жаңа деңгейге көтеріп отыр. Медициналық көмектің қолжетімділігі артып, сапасы жақсарып, алдын алу шаралары күшейтілуде. Бұл өз кезегінде Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсерін тигізіп, халықтың өмір сапасын арттыруға қызмет етуде.
