ЖАҢА «МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТ ТУРАЛЫ» ЗАҢ – ТИІМДІ БАСҚАРУҒА БАСТАР МАҢЫЗДЫ ҚАДАМ
2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда жаңа «Мемлекеттік қызмет туралы» Заң күшіне енеді.

Бұл құжат мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіруге, мемлекеттік аппараттың тиімділігін арттыруға және азаматтарға көрсетілетін қызметтердің сапасын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды реформалардың бірі болып саналады. Сонымен қатар, заң мемлекеттік қызметшілердің әлеуметтік қорғалуын күшейтіп, мемлекеттік қызметтің беделі мен тартымдылығын арттыруды көздейді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің Жолдауларында және мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртуға бағытталған бастамаларында кәсіби, ашық әрі халыққа қызмет көрсетуге бағдарланған мемлекеттік аппарат қалыптастыру қажеттігін бірнеше рет атап өткен болатын. Жаңа заң осы тапсырмаларды іске асыруға және мемлекеттік қызметтің заманауи моделін қалыптастыруға негіз болады.
Заңның басты ерекшеліктерінің бірі – мемлекеттік қызметтің сервистік моделін енгізу. Бұған дейін мемлекеттік органдардың қызметі көбіне әкімшілік функцияларды орындауға бағытталса, ендігі уақытта азаматтардың қажеттіліктері мен сұраныстары басты назарға алынады. Мемлекеттік қызметшілер халықтың өтініштері мен мәселелеріне жедел әрі сапалы жауап беруге, тиімді шешім қабылдауға және ашық диалог орнатуға міндетті болады.
Бүгінгі таңда цифрландыру мемлекеттік басқарудың ажырамас бөлігіне айналды. Осыған байланысты жаңа заңда кадрлық процестерді толық цифрландыру мәселесіне ерекше көңіл бөлінген. Мемлекеттік қызметке қабылдау, конкурстық іріктеу, қызметтік өсу және кадрлық резервті қалыптастыру процестері электрондық форматта жүзеге асырылады. Бұл өз кезегінде ашықтықты қамтамасыз етіп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, заң мемлекеттік қызметке қабылдау мен мансаптық өсудің әділ әрі ашық жүйесін қалыптастыруға бағытталған. Қызметкерлердің кәсіби біліктілігі, құзыреттілігі және нақты нәтижелері негізгі бағалау өлшеміне айналады. Бұл меритократия қағидаттарын нығайтып, мемлекеттік қызметте қабілетті әрі білікті мамандардың жұмыс істеуіне жол ашады.
Жаңа заңда жас мамандарды қолдау мәселесіне де айрықша назар аударылған. Мемлекеттік қызметке жаңадан келген қызметкерлердің кәсіби бейімделуіне жағдай жасау мақсатында тәлімгерлік институтын дамыту көзделген. Тәжірибелі мемлекеттік қызметшілер жас кадрларға бағыт-бағдар беріп, олардың кәсіби қалыптасуына қолдау көрсетеді. Мұндай тәжірибе мемлекеттік қызмет сапасын арттыруға және білікті кадрлар резервін қалыптастыруға ықпал етеді.
Мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігін арттыру да заңның маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Қазіргі заман талаптарына сай мемлекеттік қызметкер тек заңнаманы жақсы білумен шектелмей, цифрлық технологияларды меңгерген, стратегиялық ойлай алатын және тиімді коммуникация орната білетін маман болуы қажет. Осыған байланысты қызметкерлердің біліктілігін тұрақты арттыру және қайта даярлау жұмыстары жүйелі түрде жүргізілетін болады.
Заң аясында мемлекеттік қызметшілердің әлеуметтік кепілдіктерін кеңейту де қарастырылған. Атап айтқанда, тұрғын үймен қамтамасыз ету тетіктерін жетілдіру, жалақыны кезең-кезеңімен арттыру, еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік қолдау шараларын күшейту жоспарланған. Бұл өз кезегінде мемлекеттік қызметтің тартымдылығын арттырып, білікті мамандарды салаға тартуға мүмкіндік береді.



