ТОҚАЕВ ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ КЕҢЕСІНІҢ ТАРИХИ МӘНІНЕ ТОҚТАЛДЫ
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында еліміздің саяси жүйесіндегі жаңа институттың маңызына тоқталып, соңғы бір жылда жүзеге асқан ауқымды конституциялық және саяси өзгерістерді атап өтті.
Президенттің айтуынша, Қазақстан Халық Кеңесі елдің саяси жүйесінде ерекше орын алатын, конституциялық мәртебесі бар жоғары консультативтік орган ретінде қалыптасып отыр. Жаңа Конституцияда Халық Кеңесінің Қазақстан халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган екені бекітілген. Сонымен қатар Кеңес ішкі саясаттың негізгі бағыттары, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайту жөнінде ұсыныстар әзірлей алады, Құрылтайға заң жобаларын енгізуге және жалпыхалықтық референдум тағайындау туралы бастама көтеруге құқылы.
«Еліміздің ең жоғары консультативтік мекемесі – Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясының ашылуы баршаңызға құтты болсын! Бүгін еліміз үшін аса маңызды күн, шын мәнінде тарихи оқиға деп айтуға толық негіз бар», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы қазіргі кезеңді Қазақстан үшін ауқымды өзгерістер дәуірі ретінде сипаттады. Оның сөзінше, қоғам өмірінің барлық саласында түбегейлі реформалар жүргізіліп жатқанымен, жаңғыру үдерісі мұнымен аяқталмайды. Президент билік жүйесін заман талабына сай жаңарту жұмысы әрі қарай да жалғасатынын атап өтті.
БІР ЖЫЛДА АУҚЫМДЫ ӨЗГЕРІСТЕР ЖҮЗЕГЕ АСТЫ
Қасым-Жомарт Тоқаев саяси жаңғыру үдерісінің басталуына бір жыл бұрын көтерілген бастамалар негіз болғанын айтты. Президент былтырғы халыққа Жолдауында бір палаталы Парламент құру туралы ұсыныс жасаған болатын. Кейін бұл бастама қоғамда кеңінен талқыланып, азаматтардан көптеген ұсыныс пен пікір түскен.
Мемлекет басшысының айтуынша, қоғамдық талқылау нәтижесінде конституциялық реформа жүзеге асырылды. 2026 жылғы 15 наурызда өткен жалпыхалықтық референдумда жаңа Конституция қабылданды. Президент бұл өзгерістерді Қазақстанның мемлекеттік құрылымы мен саяси жүйесін жаңғырту бағытындағы маңызды қадам ретінде атады.
Жаңа Конституция 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енді. Оның негізінде мемлекеттік биліктің құрылымына қатысты бірқатар маңызды өзгеріс енгізілді. Соның ішінде қос палаталы Парламенттің орнына заң шығару билігін жүзеге асыратын Құрылтай құрылды.
«Конституция халқымыздың мәңгілік темірқазығы және Әділетті, Озық, Таза Қазақстанның мызғымас арқауы ретінде елімізді жарқын келешекке апаратыны сөзсіз», – деді Мемлекет басшысы.
ҚҰРЫЛТАЙ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДАҒЫ ЖАҢА КЕЗЕҢ
Президент конституциялық реформа аясында Құрылтайдың алғашқы сайлауы өткізілгенін де атап өтті. Осы арқылы еліміздің заң шығару жүйесінде жаңа институционалдық кезең басталды.
Жаңа Конституция бойынша Құрылтай Қазақстан Республикасының жоғары өкілді органы әрі заң шығару билігін жүзеге асыратын орган ретінде айқындалған. Оның өкілеттігі алғашқы сессиясы ашылған сәттен басталады.
Бұдан бөлек, мемлекеттік басқару жүйесінде өзге де өзгерістер жүзеге асырылды. Үкіметтің жаңартылған құрамы жасақталып, Вице-Президент лауазымы енгізілді. Қауіпсіздік Кеңесінің Аппараты құрылды.
Мемлекет басшысы осындай өзгерістердің барлығы бір жылдың ішінде жүзеге асқанын айтып, олардың елдің саяси жүйесін жаңғыртудағы маңызын атап өтті.
ХАЛЫҚ КЕҢЕСІНІҢ МІНДЕТІ АЙҚЫН
Президенттің сөзінше, енді Қазақстан Халық Кеңесі қоғамдық-саяси өмірдегі маңызды мәселелерді талқылайтын алаңға айналуы тиіс.
Жаңа институттың басты міндеттерінің бірі – қоғамның түрлі топтарының пікірін ескеру, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуға бағытталған ұсыныстар әзірлеу. Сонымен бірге Кеңес Құрылтайға заң жобаларын енгізу арқылы заң шығару үдерісіне де қатыса алады.
Бұл ретте Халық Кеңесі мен Құрылтайдың функциялары өзара сабақтасып, қоғам мен мемлекеттік билік арасындағы байланысты күшейтуге бағытталған. Конституцияда Халық Кеңесінің референдум өткізу туралы бастама көтеру мүмкіндігі де қарастырылған.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның саяси жүйесін жаңғырту жұмыстарының негізгі мақсаты мемлекеттік институттардың тиімділігін арттырып қана қоймай, азаматтардың ел тағдырына қатысты мәселелерге қатысу мүмкіндігін кеңейту екенін айтты.
«Түптеп келгенде, бір жылдың ішінде ұлт тағдырына тікелей ықпал ететін аса маңызды оқиғалар болды. Біз аз ғана уақытта тұтас мемлекет пен бүкіл қоғамның сипатын өзгерткен аса ауқымды реформаларды сапалы жүзеге асырдық», – деді Президент.
Мемлекет басшысы қазіргі өзгерістерді жүзеге асыру үшін қоғамның бірлігі мен жауапкершілігі маңызды екенін атап өтті. Оның пікірінше, елдің саяси жаңғыруы мемлекеттік институттармен қатар, азаматтардың белсенділігіне де байланысты.
«Бұл – өркениетті, жасампаз және ең бастысы біртұтас ұлттың ғана қолынан келетін іс», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президенттің Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясындағы сөзі елдегі конституциялық реформаның келесі кезеңі басталғанын көрсетті. Бұған дейін жаңа Конституция негізінде Құрылтай қалыптасса, енді Халық Кеңесі де өз қызметіне кірісіп отыр. Осылайша, Қазақстанның жаңарған мемлекеттік басқару жүйесінде жаңа институттардың практикалық жұмысы басталды.
